Bepaal je eigen koers

Bepaal je eigen koers

Persoonlijk Leiderschap #1: de basis

Persoonlijk leiderschap gaat over het bewust ontwikkelen van je levenshouding. Niet, zoals de term wellicht doet vermoeden, alleen een kwestie voor leidinggevenden, maar bij uitstek een thema voor iedereen die ten volle van het leven wil genieten. Voor wie de vrijheid neemt om zelf keuzes te maken en dat te doen op een manier die je steeds dichter bij jezelf brengt terwijl je steeds prettiger in je relaties met anderen komt te staan.

Dit artikel is eerder verschenen in onze nieuwsbrief ‘Persoonlijk Leiderschap – De basis: 5 dingen je kunt loslaten om verder te komen’ (nr. 34).

Ook elk kwartaal gratis tips en artikelen ontvangen om je persoonlijk leiderschap te versterken?

Persoonlijk leiderschap gaat zowel over de mate waarin je onafhankelijk bent en op je eigen voeten staat, als over de wijze waarop je in wederzijdse verbinding bent met je omgeving en anderen.
Het betreft meer dan hier en daar handige dingen doen. Het vergt leven volgens bewuste principes die je hoog houdt en waar je waarden en normen op zijn afgestemd. Een manier van in je leven staan die blijkt uit je houding en gedrag. Het alleen inzetten van praktische vaardigheden is niet voldoende. ‘Echt zijn’ houdt stand en is ook leidend in moeilijke omstandigheden. 

Persoonlijk leiderschap is een competentie die in zeer veel functies wordt gevraagd. Er zijn dan ook talloze cursussen en trainingen persoonlijk leiderschap. Daar kun je veelal elementen leren herkennen en toepassen van effectief gedrag. Elementen die bijvoorbeeld gaan over timemanagement, goede luister- en gespreksvaardigheden of slim onderhandelen. Het is natuurlijk altijd goed om dergelijke belangrijke kennis en vaardigheden op te doen en er mee te oefenen. Maar als je echt wil werken aan je persoonlijk leiderschap dan zet je een extra stap. Dan zoek je het bewust groter.

Dat kun je op twee manieren doen. Je kunt die elementen als bouwstenen opstapelen en verbinden en zo tot een groter en steviger geheel komen. Je kunt ook eerst naar binnen kijken en je afvragen hoe je in je leven staat en wilt staan om vervolgens na te gaan welke bouwstenen je zullen helpen om die houding om te zetten in passend, effectief gedrag.

Bij de meeste mensen lopen die twee strategieën, werken aan de bouwstenen van effectief gedrag en je persoonlijke levenshouding bewust ontwikkelen, waarschijnlijk door elkaar heen.

Soms zijn er fasen in je leven waarin je met wezenlijke levensvragen bezig bent. Bijvoorbeeld naar aanleiding van ingrijpende gebeurtenissen, zoals de geboorte van een kind, het aangaan of juist verbreken van je relatie, het verliezen van werk of het zoeken naar een nieuwe baan, ernstige ziekte of het verlies van iemand die je lief is. Dat kunnen belangrijke aanleidingen zijn om je af te vragen hoe je in je leven wilt staan en welke handvatten je door een moeilijke periode heen kunnen helpen.

Soms doen zich ook incidenten voor die maken dat je op zoek gaat naar praktische tools of juist naar dieper liggende oorzaken van je niet prettig voelen. Een klus die niet goed loopt op je werk, een relatie waarin je steeds ruis in de communicatie bemerkt. 
Soms ook gaat het je juist zo goed dat je zin hebt en ruimte voelt om je te verdiepen in jezelf.

5 dingen die je kunt loslaten om een wezenlijke stap vooruit te zetten

1. Het stuur uit handen geven

In hoeverre laat je je leven bepalen door wat je denkt dat anderen wel of niet goedkeuren of van je willen? Hoe vaak doe je iets niet dat je eigenlijk wel wilt, omdat je bang bent dat het een ander zou kwetsen of dat de ander boos zou kunnen worden?
Durf je uit te komen voor wat je zelf wilt, vindt en denkt?

> Wees je eigen leider en bepaal wat het beste is voor jou. Durf je onafhankelijk op te stellen en jezelf te zijn.

Jij bent het instrument in je leven. Ken jezelf en durf je eigen koers te bepalen.

2. Je opstellen als slachtoffer

Situaties kunnen je overkomen. Wat zich voordoet kun je niet veranderen, maar je kunt wel kiezen hoe je er mee omgaat. Wanneer leg je de verantwoordelijkheid voor je eigen gedrag buiten jezelf? Is het de ander die nu eenmaal onaardig doet, dus doe jij onaardig terug? Is het de taak die te moeilijk is, dus word jij onzeker? De organisatie die te veel vraagt, dus ga jij over je grenzen? Of ligt het aan je opvoeding, je karakter of het feit dat je het nu eenmaal al jaren zo doet, dat je niet anders kan? 

> Neem verantwoordelijkheid voor je eigen gedrag. Kies bewust voor wat je wilt en zie waar je verantwoordelijkheid wilt nemen. 

Niet kiezen is ook een keuze

3. Jezelf op je kop geven

Heb je een innerlijk stemmetje dat je gedurende de dag braaf van kritiek voorziet? Hoor je jezelf denken dat je niet mooi, slim, snel of goed genoeg bent? Denk je dat anderen negatief over je oordelen? Ben je bang dat ze vinden dat je het niet goed genoeg doet als collega, als partner, als zoon of dochter, in je ouderschap, als vriend of vriendin, als buurt- of clubgenoot? Of heb je de ander niet eens nodig en vind je jezelf te kort schieten in één of meer van die rollen? Zo ja, dat kost enorm veel energie en het houdt je klein. 

>Wees mild en ga jezelf waarderen. Neem je negatieve overtuigingen goed onder de loep en ga er mee aan de slag. Vorm de basis voor een positieve innerlijke dialoog. 

Het is niet wat anderen denken over jou dat telt, het is wat jij denkt over jezelf.

4. In je hoofd wonen

In hoeverre laat je je gevoel spreken? Mag je ervaren wat dingen met je doen? Of vind je het handig om over je gevoel heen te stappen? Zeg je tegen jezelf: niet zo zeuren, gewoon even doorzetten! Neem je je gevoel en de signalen die je lichaam je geeft serieus? Signalen zoals hoofdpijn, een stijve nek of schouders, een pijnlijke rug of een gespannen buik.  

>Ga goed voor jezelf zorgen en ga je gevoelens aan. Doorvoel wat het leven met je doet. Herken en erken je emoties en de reacties van je lichaam en benader ze in plaats van ze te vermijden.  

Alles wat er niet mag zijn is er dubbel.

5. In het verleden of in de toekomst leven

Verloopt je ochtend wel eens zo: je wordt wakker en je bedenkt wat je vandaag gaat doen. Je herinnert je dat je nog brood uit de vriezer moet halen, terwijl je opstaat en naar de douche loopt. Onder de douche vraag je je af wat je vandaag aan zult doen en je maakt een mentale aantekening dat je niet moet vergeten nieuwe tandpasta te kopen. Je gaat naar de keuken en je ziet dat je kunt beginnen met wat kommetjes af te wassen die je gister niet meer kwijt kon in de afwasmachine, en oh ja, dat brood. Terwijl je afwast denk je dat het fijn zou zijn wanneer je gewoon even tijd zou hebben voor een rustig ontbijtje. Je zet koffie en smeert een ontdooid broodje en denkt terug aan gisteravond. Tijdens het ontbijt zie je de klus voor je die op het werk op je ligt te wachten en je hoopt dat de file vandaag meevalt… Hoe vaak ben je in gedachten bezig met van alles en nog wat behalve het nu?

>Leer jezelf veel meer te zijn in het nu. Door je in je hoofd steeds bezig te houden met het verleden of de toekomst mis je grote delen van je leven. Je vergeet volop te ervaren wat zich nu voordoet. Je kunt er voor kiezen om op een milde, open en geïnteresseerde manier bewust aandacht te hebben voor wat zich nu afspeelt en wat dat nu met je doet. Zo kalmeer je je geest en kun je meer genieten van het moment. Bewust zijn in het nu is een voorwaarde voor het kunnen maken van keuzes waarmee je dicht bij jezelf blijft.

Accepteer wat is, in plaats van te willen dat het nu anders zou zijn.

Wil je  meer weten  hoe een proactieve houding je invloed kan vergroten? Je leest er meer over in het tweede deel van ons drieluik over persoonlijk leiderschap.

Wil je graag actief aan de slag met het versterken van je persoonlijk leiderschap?
Dan is onze open tweedaagse training Effectief & Assertief Communiceren iets voor jou. We geven deze training ook in company.