Vergroot je invloed, wees proactief

Vergroot je invloed, wees proactief

Persoonlijk Leiderschap #2

Gedurende drie jaar begeleidde ik, voor een landelijk opererende organisatie, zo’n 140 managers in een cultuurverandertraject. Vanaf de start was de keuze te werken op een manier waarbij de deelnemende managers met elkaar bepaalden waar de behoefte lag en hoe het traject vorm te geven. 

Ik startte met een pilotgroep van 10 managers die graag wilden nadenken over wat zij nodig hadden om zelf en samen te groeien in hun leiderschap, de samenwerking en de interne communicatie. We gingen een aantal dagen met deze thema’s aan de slag en vervolgens nodigde elk van hen twee collega’s uit om hetzelfde te gaan doen. Zo werden twee nieuwe groepen ‘geboren’. Op enig moment waren er 14 groepen aan het werk. Elke groep richtte een eigen traject in, waarin ze met elkaar in gesprek gingen, intervisie hadden en oefenden met nieuw gedrag. Op enig moment nodigde elke groep de directie uit om samen in gesprek te gaan over het proces, de resultaten en de wederzijdse verwachtingen. Met elkaar organiseerden ze, gericht op afstemmen en vooruit kijken, een fantastische dag waar ze de successen vierden en elkaar inspireerden.

Ik heb enorm genoten van dit traject. Vanaf het begin handelden de managers in lijn met wat ze wilden bereiken. Ze werkten vanuit persoonlijk leiderschap. Ze gingen het gesprek aan, luisterden, gaven feedback, zochten elkaar op, gingen experimenteren in hun eigen praktijk en evalueerden het resultaat. Dat alles kon alleen maar plaatsvinden doordat ze in de basis iets fundamenteel belangrijks deden. Ze waren proactief. Ze lieten het traject niet over zich heen komen, gingen niet klagen of in de weerstand. Ze wachtten niet totdat anderen gingen bewegen. Ze namen initiatief, stelden hulpvragen en nodigden uit. Ze oefenden uiterst effectief invloed uit. 

Proactief zijn is uitgaan van de vrijheid om te kiezen. Het is verantwoordelijkheid nemen voor je eigen handelen. Het is het omgekeerde van de verantwoordelijkheid leggen bij de omstandigheden, de situatie en condities of je opvoeding. De omstandigheden kunnen je voor grote uitdagingen en diep verdrietige situaties plaatsen, maar hoe jij daar mee omgaat, daar heb je invloed op. 

Dit artikel is eerder verschenen in onze nieuwsbrief ‘Persoonlijk Leiderschap – Vergroot je invloed, wees proactief!’ (nr.35).

Ook elk kwartaal gratis tips en artikelen ontvangen om je persoonlijk leiderschap te versterken?

Proactief denken en handelen versterken door proactief te gaan spreken

In zijn bestseller ‘The seven habits of highly effective people’ geeft Covey een overtuigende uiteenzetting over het belang van proactief zijn.

Covey noemt het uitoefenen van invloed een basis element om tot een prettiger, gezonder en gelukkiger leven te komen.

Hij geeft mooi aan hoe je manier van denken (proactief versus reactief) zich ook uit in je taalgebruik. Goed ook om je te realiseren hoe hetgeen je iets zegt je manier van denken ook weer bekrachtigt. Zo kan veel praten in termen van ‘moeten’, je idee versterken dat je geleefd wordt. Met je eigen taal geef je jezelf dan stress. Kijk eens hoe het voelt als je het omdraait. Start met proactieve taal. 

Durf je invloed uit te oefenen?

Proactief zijn gaat over invloed uitoefenen. Dat heeft voor sommige mensen een negatieve klank. “Nee, ik hoef geen invloed te hebben!”, “Ik ben niet uit op macht” of “Ik zou niet weten hoe ik invloed zou kunnen hebben in deze situatie”. Het lijkt dan alsof je iets verkeerd doet wanneer je gaat voor wat jij echt wilt en belangrijk vindt. Waar ligt de grens voor je? 

Mag je van jezelf iets willen (ook als anderen iets anders willen)? Mag je iets vinden, zeggen, vragen, je verzoek kracht bij zetten, eisen door een consequentie in het vooruitzicht te stellen en zo nodig die consequentie uitvoeren wanneer je niet tegemoet wordt gekomen? Als je antwoord op één of meer van die vragen ‘nee’ is, dan is de kans groot dat je regelmatig moeite hebt met invloed uitoefenen, voor jezelf opkomen en grenzen stellen.

Zicht op je cirkel van invloed

Hoe staat het met jouw invloed? 

We hebben allemaal zaken waar we ons betrokken bij voelen. Mensen of projecten waar we ons om bekommeren, zorgen om maken of voor staan. Of het nu gaat om het behalen van doelen in je werk, een opleiding die je belangrijk vindt, je eigen gezondheid of die van familieleden of vrienden, problemen in de buurt, financiële zorgen thuis of zorg om de economische situatie in het algemeen. We ervaren bepaalde dingen als relevant en we voelen ons er emotioneel of mentaal bij betrokken. Deze zaken liggen in onze cirkel van betrokkenheid. Dit in tegenstelling tot zaken waar we ons in het geheel niet bij betrokken voelen (geen betrokkenheid).

Ten aanzien van sommige van de zaken in onze cirkel van betrokkenheid hebben we zelf geen echte invloed, we kunnen hier zelf niets aan doen. Een simpel voorbeeld is het weer: stel je wilt graag een zonnige dag om lekker in je tuin te zitten. Je kunt je dan druk maken wanneer het regent. Dat heeft echter geen enkele zin. Jij beïnvloedt het weer niet. 

Met betrekking tot sommige zaken in onze cirkel van betrokkenheid kunnen we wel zelf iets ondernemen. Hier hebben we invloed op hoe we met iets omgaan. Deze vallen in onze cirkel van invloed.

Sommige mensen hebben een hele grote cirkel van betrokkenheid, maar een hele kleine cirkel van invloed. Dat kost dan veel energie, zonder dat het veel oplevert in termen van resultaat. Zo kun je je enorm opwinden over het nieuws, fouten die collega’s maken, de trein die niet op tijd vertrekt of onprettig rijgedrag van anderen. Wat leveren jouw emoties op?

 
Proactieve mensen houden zich vooral bezig met dingen waar ze iets aan kunnen doen. De energie die ze hierin stoppen is positief gericht. Ze zijn geïnteresseerd in het aanleren van nieuwe manieren om effectief invloed uit te oefenen en hun cirkel van invloed te vergroten. Ze leren ook steeds beter los te laten daar waar ze geen invloed hebben.
 
Reactieve mensen stoppen hun aandacht vooral in de cirkel van betrokkenheid. Ze richten hun aandacht op situaties waar ze geen controle over hebben en niet feitelijk in kunnen bijdragen. Dit betekent dat ze zich vaak bezig houden met het aanwijzen van schuldigen en dat ze zichzelf regelmatig slachtoffer voelen. 

Herken je voor jezelf dat je veel energie stopt in zaken waar je geen invloed hebt (of meent te hebben)? Het kan dan zijn dat je terecht komt in een spiraal die maakt dat je je steeds kleiner voelt en dat je steeds meer energie verliest en daarmee moe wordt en het gevoel hebt dat je ook geen verschil kunt maken. Zo neemt je cirkel van invloed dan in omvang af.

Tip:

Kijk eens hoeveel tijd en energie je stopt in zaken die liggen in je cirkel van betrokkenheid (waar je geen invloed hebt) en hoeveel in je cirkel van invloed.

De cirkel van invloed is uitgebreid beschreven door Covey (1989).

Onderscheiden van drie soorten problemen

Je kunt nu drie soorten problemen onderscheiden: 

  1. Problemen waarop je direct invloed uit kunt oefenen (ze bevinden zich binnen je eigen controle). Dit vergt de moed, kracht en het doorzettingsvermogen om te doen wat je wijs en nodig vindt om het probleem aan te pakken.
  2. Problemen waarop je indirect invloed kunt uitoefenen. Hierbij kun je op zoek gaan naar de effectieve manieren waarop je anderen kunt beïnvloeden, om zo iets aan het probleem te doen. Denk aan overtuigen, confronteren, draagvlak creëren.
  3. Problemen waarop je geen invloed hebt (cirkel van betrokkenheid). Dit vergt het kunnen verdragen van wat is en het accepteren dat dit niet door jou veranderd kan worden.   

3 Voorwaarden om op je gemak invloed uit te oefenen 

1. Durf te voelen 

Jij bent het instrument. Gebruik de signalen van je lichaam. Als je niet wilt voelen dat je iets onprettig vindt en je steekt je energie vooral in het niet (h)erkennen hiervan, hoe ga je dan effectief optreden?

2. Weet wat van jou is

Veel issues ontstaan doordat we iemand iets aanrekenen dat eigenlijk bij onszelf ligt. Bijvoorbeeld: “Jij maakt mij boos, in plaats van ik vind het heel lastig om om te gaan met negatieve feedback”. Of iemand schuift ons een bakje ellende toe en voor we het weten hebben we het al leeg gedronken. In plaats van het bij de ander te laten. Iemand zegt je bijvoorbeeld: “Ik vind het echt waardeloos dat je nu geen tijd voor me maakt”. Waarna je onmiddellijk schiet in je schuldig voelen en je verdedigen. In plaats van bijvoorbeeld te zeggen: ”Joh, ik snap dat je dat vervelend vindt, wat ga je er mee doen?”

3. Laat de verantwoordelijkheid voor de reactie van de ander, bij de ander 

Als je positief aan de slag met invloed uitoefenen, wees je dan bewust dat je geen invloed hebt over hoe jouw gedrag wordt opgepakt. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen voor jezelf op te komen, je kunt dat zorgvuldig doen, vanuit respect en via keurige feedback, maar dan nog kan een ander zich daardoor gekwetst voelen, boos worden of je voortaan volstrekt negeren. Hoe een ander reageert op jouw gedrag, ligt buiten je cirkel van invloed.

7 Praktische Top Tips om meer invloed uit te oefenen in je werk 

1. Reduceer stress 

Door meer mindful in het leven te staan, verlaag je je stressniveau en voel je je energieker. 

  • Leef meer in het hier en nu
  • Word je bewuster van je belemmerende gedachten en automatische reacties  

2. Breng meer structuur in projecten 

  • Begin met het eind voor ogen: (gewenst resultaat, voorwaarden voor succes, risico’s, subdoelen, doelgroepen, fases, planning)
  • Zorg voor voldoende draagvlak
  • Zorg voor een goede afstemming en terugkoppeling gedurende het traject. Vier samen successen!

3. Verbeter je imago

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Een goed imago vormt de basis voor een goede samenwerking. 

  • Doe de goede dingen en doe ze goed
  • Wees helder in je keuzes, neem mensen mee en koppel goed en tijdig terug
  • Deel kennis en informatie
  • Wees gul met complimenten en bedank
  • Neem je verantwoordelijkheid als er onverhoopt iets misgaat  

 4. Vergader effectiever

  • Bereid je voor op hoofdlijnen en doelen
  • Oefen niet hele gesprekken van tevoren in je hoofd, durf te reageren in het moment
  • Bespreek zaken van tevoren door, haal relevantie informatie bij collega’s, leg zaken alvast in de week
  • Stuur op inhoud én proces, leer ook de emoties te benoemen 

5. Neem de regie over je eigen tijdsbesteding

Met een goed timemanagement zorg je voor structuur in je werk. Het draagt ook bij aan stressverlaging en een goed imago.

  • Beheer je agenda realistisch en consequent
  • Plan vrije dagen en vakantiedagen van tevoren in
  • Neem je pauzes
  • Begin op tijd, maar ga ook tijdig naar huis
  • Zeg bewust ‘ja’ of ‘nee’ tegen klussen

6. Versterk je relaties

Investeer in je collega’s. Het werkt veel prettiger samen met mensen die je kent en voor wie je meer begrip hebt én die jou mogen kennen. 

  • Ga eens lunchen met collega’s
  • Laat je gezicht zien op informele bijeenkomsten
  • Toon oprecht interesse in anderen
  • Wees genereus, breng zonder iets te willen halen

7.Versterk je communicatieve vaardigheden

Een uitmuntende communicatie is de voorwaarde voor succes, in je werk en privé.
Het is dé tool om op een prettige, ontspannen en effectieve manier meer invloed uit te oefenen.

Wil je meer weten over wat Persoonlijk Leiderschap inhoudt en welke 5 zaken je kunt loslaten om wezenlijk verder te komen? Je leest er meer over in het eerste deel van ons drieluik over persoonlijk leiderschap.

Wil je graag actief aan de slag met het versterken van je persoonlijk leiderschap?
Dan is onze open tweedaagse training Effectief & Assertief Communiceren iets voor jou.
We geven deze training ook in company.